Choroba Parkinsona (Parkinson’s disease) jest drugą pod względem częstości występowania chorobą neurodegeneracyjną, zaraz po chorobie Alzheimera. Najczęściej dotyka osoby po 50-tym czy 60-tym roku życia. Charakterystyczna jest dla niej obecność objawów ruchowych, takich jak drżenie spoczynkowe, spowolnienie ruchowe (bradykinezja), sztywność mięśniowa oraz zaburzenia chodu i równowagi. Oprócz tego występują również liczne objawy pozaruchowe, m.in. ślinotok, zaburzenia poznawcze, zaburzenia autonomiczne, dolegliwości ze strony układu pokarmowego (np. dysfagia, zaparcia) oraz problemy urologiczne.
Część objawów wynika bezpośrednio z patofizjologii choroby — uszkodzenia istoty czarnej śródmózgowia i zaniku neuronów dopaminergicznych — natomiast inne mogą być związane z kombinacją procesów neurodegeneracyjnych i skutków ubocznych leczenia farmakologicznego. Tak szerokie spektrum symptomów sprawia, że coraz częściej zadajemy sobie pytanie: czy osteopatia może znaleźć swoje miejsce w terapii pacjentów z chorobą Parkinsona?
Dotychczasowe badania wskazują, że osteopatia (OMT) może przynieść wymierne — choć nierównomierne — korzyści jako terapia uzupełniająca w PD, szczególnie w zakresie poprawy chodu, zwiększenia zakresu ruchu w stawie biodrowym oraz łagodzenia zaparć. Nie potwierdzono natomiast wpływu na poziom stresu oksydacyjnego, a wyniki dotyczące zaburzeń równowagi pozostają niejednoznaczne. Z opublikowanych prac naukowych wynika, że osteopatyczne techniki manualne mogą wspierać osoby z chorobą Parkinsona, zwłaszcza w kontekście funkcji motorycznych. Terapia może pomóc przywrócić bardziej prawidłowy wzorzec chodu — sprawiając, że ruch staje się płynniejszy, krok dłuższy, a prędkość marszu większa. W praktyce oznacza to, że pacjent może poruszać się pewniej i stabilniej, co przekłada się na mniejsze ryzyko upadków i większą samodzielność w życiu codziennym. Dodatkowo obserwuje się poprawę ruchomości stawu biodrowego.
W przypadku osób z tzw. zespołem Pizy — charakterystycznym dla choroby Parkinsona bocznym nachyleniem tułowia — połączenie osteopatii z intensywną fizjoterapią posturalną przyniosło szczególnie korzystne rezultaty. Pacjenci uzyskiwali lepszą kontrolę postawy i stabilności, co sugeruje, że OMT może stanowić cenne uzupełnienie fizjoterapii w tej grupie chorych. Istotne korzyści obserwuje się również w zakresie funkcjonowania przewodu pokarmowego. Osteopatia okazała się pomocna w radzeniu sobie z zaparciami, które są jednym z najczęstszych i najbardziej dokuczliwych objawów pozaruchowych choroby Parkinsona. Pacjenci zgłaszali poprawę komfortu trawiennego i jakości życia, a badania wykazały także korzystne zmiany w mikrobiocie jelitowej — co może mieć wpływ na szeroko pojęte funkcjonowanie organizmu.
Nie wszystkie obszary reagują jednak w równie wyraźny sposób. Badania nie potwierdziły wpływu OMT na markery stresu oksydacyjnego ani jednoznacznych zmian we wszystkich parametrach równowagi ocenianych testami klinicznymi. Oznacza to, że choć techniki osteopatyczne mogą stanowić wartościowe uzupełnienie terapii choroby Parkinsona, nie powinny być traktowane jako metoda zastępująca standardowe leczenie farmakologiczne czy rehabilitację neurofizjologiczną.
Mimo że OMT opiera się na indywidualnym podejściu do pacjenta, wcześniejsze badania uwzględniały takie techniki jak:
• uwolnienie podpotyliczne
• pracę z przeponą oddechową
• inhibicję splotów trzewnych (celiakii, krezkowego górnego i dolnego)
• mobilizację stawów krzyżowo-biodrowych
• technikę kołysania kości krzyżowej
• opracowanie krezki okrężnicy wstępującej i zstępującej
• stymulację okrężnicy
Podsumowanie
Osteopatia w chorobie Parkinsona wykazuje obiecujące, funkcjonalne korzyści — szczególnie w zakresie poprawy chodu, zwiększenia zakresu ruchu w biodrach oraz łagodzenia zaparć. Nie jest jednak uniwersalnym rozwiązaniem i nie wykazuje wpływu na stres oksydacyjny. Najlepsze efekty pojawiają się wtedy, gdy OMT jest łączona z fizjoterapią i stanowi element kompleksowego podejścia do leczenia pacjenta.
Piśmiennictwo:
https://osteopathic.org/index.php?aam-media=/wp content/uploads/82.Valasareddi.Saumya.pdf
