Częstym problemem w ortopedii pediatrycznej jest ból biodra u dziecka. Przyczyny tego zjawiska są zróżnicowane; przemijające zapalenie stawu biodrowego jest stosunkowo częstym schorzeniem - najczęściej występuje u dzieci w wieku 3–6(8) lat, dwa razy częściej u chłopców niż u dziewczynek. Może mieć charakter obustronny (nawet do 26% przypadków), choć częściej dotyczy prawego biodra. Pierwszy opis tego zaburzenia opisano w 1892 r. Do dnia dzisiejszego etiologia jest niejasna, choć często w wywiadzie zauważa się przebytą przez dziecko przed kilkoma tygodniami infekcję (wirusową lub bakteryjną), przeciążenie wysiłkiem fizycznym, mikrouraz lub odczyn alergiczny. Zauważa się sezonową zmienność częstotliwości występowania. Więcej przypadków pojawia się w październiku, a mniej w lutym.
Zapalenie stawu biodrowego u dzieci - przyczyny i diagnostyka
Zapalenie stawu biodrowego u dzieci to schorzenie, które ma zwykle nagły początek. Rozpoznanie przyczyn bólu biodra u dziecka wymaga dokładnej diagnostyki. W większości przypadków dziecko budzi w godzinach porannych z bólem w okolicy pachwiny, utykaniem lub niechęcią przenoszenia ciężaru ciała. W badaniu przedmiotowym zauważa się łagodne ograniczenie ruchomości w stawie biodrowym z widocznym ograniczeniem rotacji wewnętrznej, często bez dolegliwości bólowych. Najbardziej czułym, ale nieswoistym badaniem potwierdzającym stan zapalny i wysięk w stawie jest USG. W klasycznym badaniu RTG obraz jest zazwyczaj prawidłowy, niekiedy wskazuje na poszerzenie przestrzeni stawowej przyśrodkowej. Diagnostyka różnicowa zapalenia stawu biodrowego u dzieci opiera się na wykluczeniu takich schorzeń, jak:
-
septyczne zapalenie stawów,
-
choroba Legga-Calvé-Perthesa (jałowa martwicę głowy kości udowej),
-
złuszczenie nasady kości udowej,
-
Lyme arthritis (boreliozowe zapalenie stawów),
-
ropne zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych,
-
młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów,
-
zapalenie kości i szpiku.
Dolegliwości zwykle utrzymują się do tygodnia, nie pozostawiając trwałych zmian w stawie. Przyczyny bólu biodra u dziecka mogą być trudne do ustalenia, dlatego kompleksowa diagnostyka jest niezbędna.
Leczenie zapalenia stawu biodrowego u dzieci i rola osteopatii
Leczenie zapalenia stawu biodrowego u dzieci jest najczęściej samoistne, zachowawcze poprzez obserwację i zachęcanie dziecka do odpoczynku. W przypadku zapalenia stawu biodrowego u dzieci osteopatia może stanowić skuteczne uzupełnienie standardowego leczenia. Leczenie zapalenia stawu biodrowego u dzieci powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb małego pacjenta. Po przebytym zapaleniu stawu biodrowego warto skontrolować ciało dziecka i ocenić czy wszystkie struktury mięśniowo-szkieletowe po stanie zapalnym panującym w obszarze miednicy charakteryzuję się poprawną wiskoelastycznością. Osteopatia może znacząco pomóc w przywróceniu prawidłowej funkcji biodra po przebytym zapaleniu stawu biodrowego. W badaniu kontrolnym powinna znaleźć się ocena:
-
strukturalna aparatu więzadłowego i torebek stawowych, zwłaszcza w zakresach ruchu rotacji zewnętrznej oraz wewnętrznej stawów biodrowych;
-
ruchomości kompleksu miednicznego oraz przejścia krzyżowo-lędźwiowego i lędźwiowo-piersiowego.
U dziecka podczas utykania i nie przenoszenia ciężaru ciała na stronę objętą zapaleniem dochodzi do tymczasowej różnicy napięcia mięśniowo-powięziowego w obszarze dna miednicy i rotatorów stawów biodrowych po stronie „zdrowej", zatem kontrola po przebytym schorzeniu powinna równie ocenić cały ten obszar. Okresowa zmiana wzorca chodu może również objąć naprężenia na błonie międzykostnej goleni, więc jest to miejsce, które również nie powinno być pominięte w badaniu kontrolnym.
Kolejnym istotnym elementem badania jest stan drenażu limfatyczno-żylnego zwłaszcza w okolicy zbiornika mleczu, do którego uchodzą dwa pnie lędźwiowe, prowadzące chłonkę z kończyn dolnych i miednicy mniejszej. Kontrolna wizyta osteopatyczna po przebytym stanie zapalnym narządu ruchu dziecka to profilaktyczne postępowanie w zakresie pediatrii.
Wsparcie osteopatyczne w przypadkach bólu biodra u dzieci
Ból biodra u dziecka i jego przyczyny mogą wymagać specjalistycznej opieki. Leczenie zapalenia stawu biodrowego u dzieci przy wsparciu osteopatii może przynieść lepsze efekty, gdyż osteopatia obejmuje holistyczne podejście do zdrowia małego pacjenta. Osteopata dla dzieci specjalizuje się w delikatnych technikach dostosowanych do potrzeb najmłodszych pacjentów. Ból biodra u dziecka i jego przyczyny mogą być skutecznie diagnozowane i leczone przez doświadczonych specjalistów.
Jeśli interesuje Cię osteopatia w kontekście leczenia zapalenia stawu biodrowego u dzieci, zapraszamy do oddziałów Akademii Osteopatii:
Nouri, A. et al. Transient synovitis of the hip: a comprehensive review. Journal of Pediatric Orthopaedics B 2014, 23:32–36.